Art. 7 rozporz\u0105dzenia nr 1169\/2011 wprowadza zasady dotycz\u0105ce informacji na temat \u017cywno\u015bci<\/strong>. W \u015bwietle ww. przepisu informacje musz\u0105 by\u0107 rzetelne, jasne i \u0142atwe do zrozumienia dla konsumenta, a ponadto:<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy wskaza\u0107, \u017ce ww. wymagania maj\u0105 zastosowanie do szeroko rozumianej prezentacji \u015brodk\u00f3w spo\u017cywczych (kszta\u0142tu, wygl\u0105du opakowania, zastosowanych materia\u0142\u00f3w opakowaniowych czy kontekstu, w jakim s\u0105 pokazywane) oraz reklamy.<\/p>\n\n\n\n Art. 7 ust. 1 rozporz\u0105dzenia 1169\/2011 precyzuje, w jaki spos\u00f3b nale\u017cy rozumie\u0107 kwestie wprowadzania konsumenta w b\u0142\u0105d:<\/p>\n\n\n\n \u201eInformacje na temat \u017cywno\u015bci nie mog\u0105 wprowadza\u0107 w b\u0142\u0105d, w szczeg\u00f3lno\u015bci:<\/em><\/p>\n\n\n\n a) co do w\u0142a\u015bciwo\u015bci \u015brodka spo\u017cywczego, a w szczeg\u00f3lno\u015bci co do jego charakteru, to\u017csamo\u015bci, w\u0142a\u015bciwo\u015bci, sk\u0142adu, ilo\u015bci, trwa\u0142o\u015bci, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji;<\/em><\/p>\n\n\n\n b) przez przypisywanie \u015brodkowi spo\u017cywczemu dzia\u0142ania lub w\u0142a\u015bciwo\u015bci, kt\u00f3rych on nie posiada;<\/em><\/p>\n\n\n\n c) przez sugerowanie, \u017ce \u015brodek spo\u017cywczy ma szczeg\u00f3lne w\u0142a\u015bciwo\u015bci, gdy w rzeczywisto\u015bci wszystkie podobne \u015brodki spo\u017cywcze maj\u0105 takie w\u0142a\u015bciwo\u015bci, zw\u0142aszcza przez szczeg\u00f3lne podkre\u015blanie obecno\u015bci lub braku okre\u015blonych sk\u0142adnik\u00f3w lub sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych;<\/em><\/p>\n\n\n\n d) przez sugerowanie poprzez wygl\u0105d, opis lub prezentacje graficzne, \u017ce chodzi o okre\u015blony \u015brodek spo\u017cywczy lub sk\u0142adnik, mimo \u017ce w rzeczywisto\u015bci komponent lub sk\u0142adnik naturalnie obecny lub zwykle stosowany w danym \u015brodku spo\u017cywczym zosta\u0142 zast\u0105piony innym komponentem lub innym sk\u0142adnikiem<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142ady wprowadzania konsument\u00f3w w b\u0142\u0105d w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporz\u0105dzenia nr 1169\/2011:<\/strong><\/p>\n\n\n\n – brak umieszczenia okre\u015blenia \u201esuplement diety\u201d na produkcie kojarzonym przez konsumenta z inn\u0105 kategori\u0105 \u017cywno\u015bci<\/strong> (np. \u017celki z melatonin\u0105) stanowi wprowadzenie w b\u0142\u0105d co do charakteru i to\u017csamo\u015bci produktu (art. 7 ust. 1 lit. a);<\/p>\n\n\n\n – wskazywanie w\u0142a\u015bciwo\u015bci leczniczych produktu np. dzia\u0142ania antywirusowego, niwelowania opuchlizny<\/strong> stanowi wprowadzenie w b\u0142\u0105d poprzez przypisywanie \u015brodkowi spo\u017cywczemu dzia\u0142ania, kt\u00f3rego nie posiada (art. 7 ust. 1 lit b) wraz z art. 7 ust. 3)<\/p>\n\n\n\n – twierdzenie, \u017ce suplement diety zawieraj\u0105cy sk\u0142adniki ro\u015blinne: k\u0142\u0105cze imbiru jest wolny od GMO, podczas gdy zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami ww. sk\u0142adnik ro\u015blinny nie mo\u017ce by\u0107 genetycznie modyfikowany stanowi wprowadzenie w b\u0142\u0105d poprzez sugerowanie szczeg\u00f3lnych cech produktu (art. 7 ust. 1 lit. c);<\/p>\n\n\n\n – nazywanie produktu majonezem, podczas, gdy nie posiada on \u017c\u00f3\u0142tka jaja w sk\u0142adzie. (art. 7 ust. 1 lit. d).<\/p>\n\n\n\n Zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporz\u0105dzenia 1169\/2011 informacje na temat \u017cywno\u015bci nie mog\u0105 przypisywa\u0107 jakiemukolwiek \u015brodkowi spo\u017cywczemu w\u0142a\u015bciwo\u015bci zapobiegania chorobom lub leczenia chor\u00f3b ludzi b\u0105d\u017a te\u017c odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do takich w\u0142a\u015bciwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce zgodnie z definicj\u0105 ustawow\u0105, suplementem diety jest \u015brodek spo\u017cywczy b\u0119d\u0105cy skoncentrowanym \u017ar\u00f3d\u0142em witamin, sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych lub innych substancji. Natomiast celem suplementu diety jest uzupe\u0142nienie normalnej diety cz\u0142owieka a nie dzia\u0142anie lecznicze jak w przypadku produkt\u00f3w leczniczych w rozumieniu prawa farmaceutycznego. Ww. klasyfikacja suplementu diety jako szczeg\u00f3lnego \u015brodka spo\u017cywczego przek\u0142ada si\u0119 na brak mo\u017cliwo\u015bci twierdzenia, i\u017c spo\u017cywanie suplementu diety przyczyni si\u0119 do odzyskania w\u0142a\u015bciwego stanu zdrowia lub zapobie\u017cenia chorobie. Suplementy diety przeznaczone s\u0105 dla os\u00f3b zdrowych. Powy\u017csza zasada znalaz\u0142a rozwini\u0119cie w orzecznictwie s\u0105d\u00f3w administracyjnych: \u201ePrezentacja i reklama suplementu diety nie mo\u017ce zawiera\u0107 informacji o jego w\u0142a\u015bciwo\u015bciach leczniczych lub odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do takich w\u0142a\u015bciwo\u015bci, natomiast powinna podawa\u0107 konsumentom rzeteln\u0105 informacj\u0119, zawieraj\u0105c\u0105 niezb\u0119dne dane wynikaj\u0105ce z funkcji i przeznaczenia produktu, maj\u0105c na uwadze r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce suplementy diety s\u0105 przeznaczone dla os\u00f3b zdrowych i maj\u0105 na celu utrzyma\u0107 b\u0105d\u017a zachowa\u0107 podstawowe funkcje fizjologiczne organizmu, a nie zapobiega\u0107 chorobom b\u0105d\u017a te\u017c ich leczy\u0107. Za\u015b w celu przywr\u00f3cenia b\u0105d\u017a odzyskania w\u0142a\u015bciwego stanu zdrowia stosuje si\u0119 produkty lecznicze. \u015arodek spo\u017cywczy nie mo\u017ce posiada\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci produktu leczniczego oraz nie przywraca, nie odbudowuje, ani te\u017c nie modyfikuje funkcji fizjologicznych organizmu<\/em>.\u201d[1]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142ady sugerowania w\u0142a\u015bciwo\u015bci leczniczych w prezentacji i reklamie suplement\u00f3w diety (orzecznictwo s\u0105d\u00f3w):<\/strong><\/p>\n\n\n\n – powo\u0142ywanie w oznakowaniu b\u0105d\u017a reklamie jednostki chorobowej<\/strong>: \u201eNawet prawid\u0142owe zamieszczenie o\u015bwiadczenia zdrowotnego nie oznacza, \u017ce przekaz reklamowy nie wprowadza w b\u0142\u0105d konsument\u00f3w sugeruj\u0105c, \u017ce suplement diety ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci produktu leczniczego. O\u015bwiadczenia zaprezentowane przez Sp\u00f3\u0142k\u0119 nie znajduj\u0105 si\u0119 w wykazie o\u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych opublikowanych a o\u015bwiadczenia co do witaminy B1 (tiamina jest niezb\u0119dna dla sk\u00f3ry g\u0142owy) zosta\u0142y odrzucone przez Komisj\u0119. Przy prezentacji tego \u015brodka na obu witrynach, znajdowa\u0142y si\u0119 informacje odnosz\u0105ce si\u0119 do jednostki chorobowej tr\u0105dzik sklasyfikowanej w Mi\u0119dzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chor\u00f3b Zdrowotnych i Problem\u00f3w Zdrowotnych pod poz. L.70.9 . Z kolei w opisie \u015brodka „[…]” znajdowa\u0142y si\u0119 sformu\u0142owania, kt\u00f3re sugerowa\u0142y, \u017ce jest to produkt leczniczy bo takie w\u0142a\u015bciwo\u015bci posiadaj\u0105 jego poszczeg\u00f3lne sk\u0142adniki (bratek tr\u00f3jbarwny\/fio\u0142ek, witamina A, E, B1, B2, B5, B6, cynk, skrzyp polny, pokrzywa zwyczajna).\u201d[2]<\/sup><\/strong><\/sup><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n – sugerowanie dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych kolorem:<\/strong> \u201e. Niew\u0105tpliwie maj\u0105c na uwadze ca\u0142o\u015bciow\u0105 prezentacj\u0119 tego produktu, zastosowanie grafiki stawu kolanowego z ewidentnie zaznaczonym na \u017c\u00f3\u0142to miejscem styku ko\u015bci udowej i piszczelowej w po\u0142\u0105czeniu z nazw\u0105 produktu zawieraj\u0105c\u0105 przedrostek „(…)” mo\u017ce wywiera\u0107 na odbiorcy wra\u017cenie, \u017ce produkt posiada w\u0142a\u015bciwo\u015bci produktu leczniczego<\/em>. Nie ma przy tym powod\u00f3w, by twierdzi\u0107, \u017ce jedynie kolor czerwony jest \u201ezarezerwowany\u201d dla wskazania zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych stawu kolanowego co podnosi w swoim odwo\u0142aniu strona. Jak trafnie wskaza\u0142y organy, samo wyr\u00f3\u017cnienie graficzne, w tym tak\u017ce zastosowanie innego koloru w celu zaznaczenia newralgicznego, bol\u0105cego miejsce mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 podobny odbi\u00f3r konsumenta finalnego, co w szczeg\u00f3lno\u015bci ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, w kt\u00f3rej strona u\u017cy\u0142a intensywnego koloru \u017c\u00f3\u0142tego w danym obszarze stawu kolanowego. W konsekwencji takie <\/em>oznakowanie produktu narusza art. 7 ust. 1 lit. a, ust. 3 oraz ust. 4 rozporz\u0105dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169\/2011 z dnia 25 pa\u017adziernika 2011 r.\u201d[3]<\/sup><\/strong><\/sup><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n – sugerowanie dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych kolorem i informacje w ulotce:<\/strong> \u201eJe\u017celi rysunki znajduj\u0105ce si\u0119 na opakowaniu suplementu diety sugeruj\u0105 bolesno\u015b\u0107 i chorob\u0119 staw\u00f3w wskazuj\u0105c tym samym na zasadno\u015b\u0107 u\u017cycia tego produktu w przypadku wskazanych dolegliwo\u015bci, a w tre\u015bci ulotki znajduj\u0105cej si\u0119 w opakowaniu produktu zawarta jest w niej informacja, \u017ce \u015brodek ten polecany jest jako „\u015brodek wspomagaj\u0105cy przy dolegliwo\u015bciach reumatycznych, w czasie rekonwalescencji po urazach staw\u00f3w, przy b\u00f3lach i sztywno\u015bci staw\u00f3w przy odczuwalnym dyskomforcie z powodu nieprawid\u0142owego funkcjonowania staw\u00f3w”, to takie sformu\u0142owania niedwuznacznie sugeruj\u0105 lecznicze w\u0142a\u015bciwo\u015bci przedmiotowego suplementu diety.\u201d[4]<\/sup><\/strong><\/sup><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n – u\u017cywanie sformu\u0142owa\u0144 \u201edawkowanie\u201d, \u201eza\u017cywa\u0107\u201d:<\/strong> Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny we Wroc\u0142awiu popar\u0142 decyzj\u0119 Pa\u0144stwowego Wojew\u00f3dzkiego Inspektora Sanitarnego, w kt\u00f3rej organ nakaza\u0142 \u201eusuni\u0119cie z prezentacji sformu\u0142owa\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 wprowadza\u0107 konsumenta w b\u0142\u0105d, odnosz\u0105cych si\u0119 do lek\u00f3w „dawkowanie”, „za\u017cywa\u0107<\/em>„.[5]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n – pokazywanie wizerunku lekarza w bia\u0142ym fartuchu ze stetoskopem na szyi: <\/strong>\u201enast\u0105pi\u0142o bezspornie przypisanie przedmiotowym suplementom diety w\u0142a\u015bciwo\u015bci zapobiegania chorobom lub ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci leczniczej, co zgodnie z ustaw\u0105 – Prawo farmaceutyczne, jest zastrze\u017cone dla produkt\u00f3w leczniczych<\/em>\u201d.[6]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, i\u017c nawet w przypadku, gdy odniesienie si\u0119 do w\u0142a\u015bciwo\u015bci leczniczych nie wprowadza konsumenta w b\u0142\u0105d, to nadal obowi\u0105zuje bezwzgl\u0119dny zakaz stosowania takich o\u015bwiadcze\u0144. Jak zosta\u0142o wywiedzione przez TSUE zakaz odnosi si\u0119 do: \u201eumieszczania wszelkich informacji odnosz\u0105cych si\u0119 do chor\u00f3b ludzi, bez wzgl\u0119du na to, czy mog\u0105 one wprowadzi\u0107 konsumenta w b\u0142\u0105d czy nie\u201d[7]<\/sup><\/strong><\/sup><\/a>.<\/em><\/p>\n\n\n\n Komunikacja dotycz\u0105ca w\u0142a\u015bciwo\u015bci suplement\u00f3w diety powinna by\u0107 wi\u0119c odnosi\u0107 si\u0119 do wspierania<\/strong> fizjologii os\u00f3b zdrowych, posiadaj\u0105cych wszystkie parametry \u017cyciowe w normie, a nie do poprawiania czy przywracania funkcji organizmu: \u201eStan homeostazy wyst\u0119puj\u0105cy u cz\u0142owieka charakteryzuje si\u0119 pozostawaniem wszystkich parametr\u00f3w \u017cyciowych w normach, okre\u015blonych dla osoby zdrowej. W\u0142a\u015bnie w takim stanie ustawodawca przewiduje – zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z 2006 r. o bezpiecze\u0144stwie \u017cywno\u015bci i \u017cywienia – u\u017cycie suplementu diety, kt\u00f3ry jest uzupe\u0142nieniem normalnej diety, b\u0119d\u0105cym skoncentrowanym \u017ar\u00f3d\u0142em witamin lub sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych lub innych substancji wykazuj\u0105cych efekt od\u017cywczy lub inny fizjologiczny. Nieprawid\u0142owym jest stosowanie suplement\u00f3w diety, gdy celem, kt\u00f3ry konsument pragnie osi\u0105gn\u0105\u0107 nabywaj\u0105c dany \u015brodek spo\u017cywczy, jest przywr\u00f3cenie prawid\u0142owych funkcji organizmu.\u201d[8]<\/sup><\/strong><\/sup><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n Zdaniem NSA w\u0142a\u015bciwe jest u\u017cywanie okre\u015ble\u0144 takich jak \u201eutrzymanie\u201d, \u201ewspomaganie\u201d czy \u201eoptymalizowanie\u201d w stosunku do dzia\u0142ania suplement\u00f3w diety, natomiast wykluczy\u0142 odnoszenia si\u0119 do \u201eprzywracania\u201d, \u201eodbudowy\u201d, \u201ezapobiegania\u201d oraz \u201emodyfikacji\u201d funkcji fizjologicznych, kt\u00f3re s\u0105 w\u0142a\u015bciwe dla produktu leczniczego.9]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n [1]<\/a> Wyrok Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 pa\u017adziernika 2017 r., sygn. akt: VII SA\/Wa 2629\/16.<\/p>\n\n\n\n [2]<\/a> Wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt: VII SA\/Wa 1725\/19.<\/p>\n\n\n\n [3]<\/a> Wyrok Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 marca 2018 r., sygn. akt: II SA\/Lu 1201\/17.<\/p>\n\n\n\n [4]<\/a> Wyrok Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 pa\u017adziernika 2007 r., sygn. akt: I SA\/Rz 321\/07.<\/p>\n\n\n\n [5]<\/a> Wyrok Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego we Wroc\u0142awiu z dnia 30 grudnia 2019 r. IV SA\/Wr 411\/19;<\/p>\n\n\n\n [6]<\/a> wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. II OSK 1489\/13;<\/p>\n\n\n\n [7]<\/a> Wyrok TSUE z dnia 15 lipca 2004 r. sygn. C-239\/02;<\/p>\n\n\n\n\n
Zakaz wprowadzania konsument\u00f3w w b\u0142\u0105d<\/h2>\n\n\n\n
Zakaz przypisywania suplementowi diety w\u0142a\u015bciwo\u015bci zapobiegania chorobom lub leczenia chor\u00f3b ludzi b\u0105d\u017a te\u017c odwo\u0142ywania si\u0119 do takich w\u0142a\u015bciwo\u015bci<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n